The Holocaust in the Galician Oil Belt

Kategorie: Zivilverwaltung

Das Generalgouvernement für die besetzten polnischen Gebiete war eine vollständig von Deutschen bestimmte Kolonialverwaltung über die Teile Polens, die nicht direkt dem Reich einverleibt wurden. Es war aufgeteilt in die Distrikte Krakau, Warschau, Lublin und Radom; 1941 kam das besetzte Ostgalizien als Distrikt Galizien hinzu.
Generalgouvernement (General Government) – official designation for the parts of pre-war Poland that were not directly incorporated into the Großdeutsches Reich, but were otherwise placed under a totally German-ruled civil government. It was divided into the districts of Krakow, Warsaw, Lublin and Radom; in 1941 occupied eastern Galicia was added as the district of Galicia.

Otto von Wächter (1901-1949)

Hans Frank (left), Otto Wächter (right)

 – Text / Tekst in Deutsch / English / Polski

[DE] Der 1901 in Wien geborene Otto Freiherr von Wächter war einer dieser furchtbaren Juristen, die sich bereits Anfang der Zwanzigerjahre dem Nationalsozialismus verschrieben. Selbst vor politischem Mord schreckte er nicht zurück. Als Protegé des Generalgouverneurs Hans Frank wurde er erst Gouverneur des Distrikts Krakau, dann ab 1942 des Distrikts Galizien. Der Historiker Dieter Pohl schreibt über ihn:

Der nächste Distriktgouverneur, Wächter, war weit mehr in die „Endlösung“ verwickelt… Da Wächter ständigen Kontakt mit Katzmann [SS- und Polizeiführer in Galizien] – beide residierten im selben Haus -, war er auch gut über den Stand der Judenverfolgung informiert. Im Juni 1942 instruierte er seine Verwaltung entsprechend. Kurz nachdem Katzmann Anfang August den Verwaltungsspitzen den Zeitpunkt und den geplanten Ablauf der Judenmorde mitteilte, bekam Wächter das Angebot, in seine Heimatstadt versetzt zu werden. Doch trotz der bevorstehenden Massaker lehnte er ab. Wächter wollte die Juden in seinem Distrikt loswerden.“
(Pohl, Ostgaiizien, S. 279)

Kurzbiographie Otto Wächter

[EN] Born in Vienna in 1901, Otto Freiherr von Wächter was one of those terrible lawyers who had already committed themselves to National Socialism in the early 1920s. He did not even shy away from political murder. As protégé of the Governor General Hans Frank, he first became governor of the district of Krakow, then, from 1942, of the district of Galicia. The historian Dieter Pohl writes about him:

„The next district governor, Wächter, was far more involved in the ‚Final Solution’… Since Wächter was in constant contact with Katzmann [SS and police leader in Galicia] – both residing in the same house – he was also well informed about the state of the persecution of the Jews. In June 1942 he instructed his administration accordingly. Shortly after Katzmann informed the administrative heads in early August of the time and the planned course of the murders of the Jews, Wächter received an offer to be assigned to his home town. But despite the impending massacres he refused. Wächter wanted to get rid of the Jews in his district.
(Pohl, Ostgalizien, p. 279)

short biography Otto Wächter

[PL] Urodzony w 1901 roku w Wiedniu Otto Freiherr von Wächter był jednym z tych strasznych prawników, którzy już na początku lat dwudziestych XX wieku związali się z narodowym socjalizmem. Nawet nie wzdragał się przed politycznym morderstwem. Jako protegowany gubernatora generalnego Hansa Franka został najpierw gubernatorem dystryktu Kraków, a następnie, od 1942 r. Galicji. Historyk Dieter Pohl pisze o nim:

„Następny gubernator okręgu, Wächter, był o wiele bardziej zaangażowany w „Ostateczne rozwiązanie“… Ponieważ Wächter był w stałym kontakcie z Katzmannem [szefem SS i policji w Galicji] – obaj mieszkali w tym samym domu – był również dobrze poinformowany o stanie prześladowań Żydów. W czerwcu 1942 roku poinstruował o tym swoją administrację. Krótko po tym, gdy Katzmann, na początku sierpnia, poinformował naczelników administracji o czasie i planowanym przebiegu mordu Żydów, Wächter otrzymał ofertę przeniesienia do swojego rodzinnego miasta. Ale mimo zbliżającej się masakry, odmówił. Wächter chciał pozbyć się Żydów w swoim dystrykcie.
(Pohl, Ostgaiizien, S. 279)

krótka biografia Otto Wächtera

Eberhard Helmrich (1899-1969)

Eberhard Helmrich before the war

Eberhard Helmrich in 1948

 – Text / Tekst in Deutsch / English / Polski

[DE] Am 22. Juni 2017 wurde eine Gedenktafel an einem Haus in Drohobycz enthüllt. Die Inschrift lautet: „Eberhard Helmrich, Gebietslandwirt des Distrikts Drohobycz, wohnte während der deutschen Besatzung (1941-1944) in diesem Haus. Er und seine Frau Donata retteten die Leben hunderter Juden aus Drohobycz und Umgebung“. Bei der Gedenkfeier sprachen der Bürgermeister von Drohobycz, Taras Kuchma, der Vorsitzende der jüdischen Gemeinde, Jozef Karpin, Varda Ghivoly von der „Drohobycz, Boryslaw and Vicinity Organisation“ aus Israel und Georg Goosmann für ASF. Georg trug auch die Grußadresse vor von Cornelia Schmalz-Jacobsen, der Tochter der Helmrichs:

Ich wünschte, ich könnte heute mit Ihnen in Drohobycz zusammen sein, aber leider ist es nicht möglich. Ich danke allen, die sich hier vor diesem Haus versammeln, in dem mein Vater während der dunklen Jahres des Krieges wohnte… Mögen Menschen, die hier vorbeikommen, hin und wieder auf diese „Erinnerungstafel“ blicken und sich fragen, was dieser Mann für andere getan hat…“

Kurzbiographie Eberhard Helmrich

[EN] On 22 June 2017 a memorial plaque was unveiled at a house in Drohobycz. The inscription reads: „Eberhard Helmrich, Chief Economic Officer of the Drohobycz district, lived in this house during the German occupation (1941-1944). He and his wife Donata saved the lives of hundreds of Jews from Drohobycz and surrounding places„.

At the memorial service spoke the Mayor of Drohobycz, Taras Kuchma, the Chairman of the Jewish Community, Jozef Karpin, Varda Ghivoly from the „Drohobycz, Boryslaw and Vicinity Organisation“ from Israel and Georg Goosmann for ASF. Georg also presented the greeting address of Cornelia Schmalz-Jacobsen, the daughter of the Helmrichs:

„I wish I could be with you today in Drohobycz, but unfortunately it is not possible. I thank all of you who are gathering in front of this house where my father lived during the dark years of the war… May people who walk by, now and then look at this „Erinnerungstafel“ and wonder, what this man has done for others…“

short biography Eberhard Helmrich
Yad Vashem Eberhard Helmrich rescuer story

[PL] W dniu 22 czerwca 2017 roku w domu w Drohobyczu odsłonięto tablicę pamiątkową. Napis brzmi: „W tym budynku podczas niemieckiej okupacji (1941-1944) mieszkał Eberhard Helmrich, glowny dydrektor ekonomiczny Dystryktu Drohobycz. On i jego żona Donata uratowali życie setkom Żydów Drohobycza i okolic„. Podczas uroczystości upamiętniającej przemawiali: burmistrz Drohobycza Taras Kuczma, przewodniczący Gminy Żydowskiej Józef Karpin, Varda Ghivoly z Organizacji „Drohobycz, Boryslaw i Vicinity“ z Izraela oraz Georg Goosmann w imieniu ASF. Georg odczytał również przemówienie Cornelii Schmalz-Jacobsen, córki Helmrichów:

„Chciałabym być dzisiaj z wami w Drohobyczu, ale niestety nie jest to możliwe. Dziękuję wszystkim, którzy zgromadzili się tu przed domem, w którym mieszkał mój ojciec w ciemnych latach wojny… Niech ludzie, którzy co jakiś czas tu przechodzą, spojrzą na tę „tablicę pamiątkową“ i zadają sobie pytanie, co ten człowiek zrobił dla innych…“ .

krótka biografia Eberharda Helmricha

Ludwig Losacker (1906-1994)

Biographie der Woche – biography of the week – biografia tygodnia

 – Text / Tekst in Deutsch / English / Polski

[DE] Jurist; NSDAP, SS, SD; Amtschef Distrikt Galizien

Dr. Ludwig Losacker war seit Studentenzeiten fanatischer Nationalsozialist. 1939 wurde er Kreishauptmann von Jaslo (Polen) und ordnete an, „dass ab heute, den 25. Mai 1940, kein Jude, keine Jüdin und kein jüdisches Kind die Straße betreten darf. Auch das Hinausschauen aus den Fenstern ist untersagt.“ (Klee, S. 381). Als Amtschef im Distrikt Galizien leitete er die Zivilverwaltung bei der Judenverfolgung direkt an. Er war seit Ende 1941 nicht nur über die Judenmorde informiert, sondern drängte selbst massiv darauf. Am 18. Juni 1942 forderte er bei einer Polizeikonferenz des gesamten GG: „Vor allem müsse dafür gesorgt werden, dass die Juden entfernt würden“. Er warnte seine Untergebenen davor, Juden zu helfen – sie sollten auch die nichtdeutsche „Gefolgschaft“ eindringlich darüber belehren (Sandkühler, S. 176 und S. 212).

Wegen einer Auseinandersetzung mit Himmler über die Besatzungspolitik gegenüber Polen, die er für kurzsichtig hielt, wurde Losacker im Oktober 1943 seiner Posten enthoben und degradiert. Deshalb wird er in Polen oft noch heute unkritisch als „polenfreundlich“ betrachtet (https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Losacker).

Wie gelang es diesem aktiv an der Judenvernichtung Beteiligten, sich selbst „reinzuwaschen“, Karriere im Nachkriegsdeutschland zu machen und anderen Tätern zu helfen?
Kurzbiographie Ludwig Losacker

[EN] Lawyer; NSDAP, SS, SD; Chief Officer Galicia District

Dr. Ludwig Losacker had been a fanatical National Socialist since his student days. In 1939 he became district governor of Jaslo (Poland) and ordered „that from today, 25 May 1940, no Jew, no Jewess and no Jewish child may enter the street. It is also forbidden to look out of the windows.“ (Klee, p. 381). As head of the Galician district office, he led the civil administration directly in the persecution of the Jews. Since the end of 1941, he had not only been informed about the murders of the Jews, but had himself been pressing strongly for them. On 18 June 1942, at a police conference of the entire Generalgouvernement, he demanded: „Above all, it must be ensured that the Jews are eliminated“. He warned his subordinates not to help Jews – they should also urgently inform the non-German „followers“ about this (Sandkühler, pp. 176 and 212).

Because of an controversy with Himmler about the occupation policy towards Poland, which he considered short-sighted, Losacker was removed from his post and downgraded in October 1943. This is why in Poland he is still often regarded uncritically as “ polish friendly“ (https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Losacker).

How did Losacker, who was actively involved in the extermination of the Jews, manage to „cleanse himself“, make a career in post-war Germany and help other perpetrators?
short biography Ludwig Losacker

[PL] Prawnik; NSDAP, SS, SD, szef urzędu w dystrykcie Galicja

Doktor prawa Ludwig Losacker był od czasów studenckich fanatycznym narodowym socjalistą. W 1939 został starostą w Jaśle (Polska) i zarządził, że „ od dzisiaj, 25 maja 1940 żaden Żyd, żadna Żydówka , ani żadne żydowskie dziecko nie może wyjść na ulicę. Zabronione jest także wyglądanie przez okno.” ( Klee, str. 381). Jako szef urzędu w dystrykcie Galicja kierował bezpośrednio administracją cywilną w czasie prześladowań Żydów. Był od końca 1941 nie tylko poinformowany o mordowaniu Żydów, lecz sam bardzo na to nalegał. 18 czerwca 1942 żądał w czasie konferencji policyjnej całego GG: „Przede wszystkim trzeba zadbać o to, żeby Żydzi zostali usunięci.” Przestrzegał swoich podwładnych, przed pomaganiem Żydom – polecił pouczyć o tym również ich nie- niemiecką świtę. (Sandkuehler, str. 176 i 212 )

Z powodu sporu z Himmlerem dotyczącym polityki okupacyjnej w stosunku do Polaków, którą uważał za krótkowzroczną, został Losacker w październiku 1943 usunięty ze swojej funkcji i zdegradowany. Dlatego nawet obecnie w Polsce jest bezkrytycznie uważany za „ przyjaznego Polakom”.(https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwig_Losacker).

Jak udało się temu naziście biorącemu aktywny udział w Zagładzie Żydów siebie „wybielić”, zrobić karierę w powojennych Niemczech i pomóc innym sprawcom?
krótka biografia Ludwig Losacker

Report dated 1949 / Bericht aus dem Jahre 1949

[EN] Eberhard Helmrich was assigned in 1941 as chief economic officer for the Drohobycz area in Galicia. He protected Poles from persecution and saved the lives of many Jews from extermination. Yad Vashem recognized him as a Righteous Among the Nations.
In the same house with him lived his Polish driver, Jan Wojnar, with his family. Jan Wojnar was not only informed about Helmrich’s rescue activities, but also took an active part in them. He drove Jews to the border at his own risk so that they could flee. He undertook these trips accompanied by Helmrich or alone.
Recently we have found this 70 years old self information of Eberhard Helmrich in the Landesarchiv Schleswig-Holstein. In it he also reminds of the selfless and dangerous help of Jan Wojnar, who was arrested for it. In this document we have now found the address of Jan Wojnar after the war – so he survived. We therefore commemorate the Polish saviour Jan Wojnar on this very occasion.

[DE] Eberhard Helmrich wurde 1941 als Gebietslandwirt für den Bereich Drohobycz in Galizien eingesetzt. Er schützte Polen vor der Verfolgung und rettete das Leben vieler Juden vor der Vernichtung. Dafür wurde er von Yad Vashem als Gerechter unter den Völkern anerkannt.
Im gleichen Haus mit ihm wohnte sein polnischer Fahrer, Jan Wojnar, mit seiner Familie. Jan Wojnar war nicht nur unterrichtet über die Rettungsaktivitäten Helmrichs, sondern nahm aktiv daran teil. Er fuhr unter eigener Lebensgefahr Juden zur Grenze, damit sie fliehen konnten. Diese Fahrten unterernahm er in Begleitung Helmrichs, oder auch alleine.
Vor kurzer Zeit haben wir im Landesarchiv Schleswig-Holstein diese 70 Jahre alte Selbstauskunft Eberhard Helmrichs gefunden. Darin erinnert er auch an die selbstlose und lebensgefährliche Hilfe von Jan Wojnar, der dafür verhaftet wurde. In diesem Dokument haben wir jetzt die Adresse von Jan Wojnar nach dem Kriege gefunden – er hat also überlebt. Wir gedenken aus diesem besonderen Anlass deshalb auch des polnischen Retters Jan Wojnar.

[PL] Eberhard Helmrich został zatrudniony w 1941 roku jako Kreislandwirt w i kierował Urzędem d/s Wyżywienia i Rolnictwa na obszarze Drohobycza. Bronił Polaków przed prześladowaniami i ratował życie Zydów przed Zagładą. Za to został wyróżniony odznaczeniem Sprawiedliwy wśród Narodów Swiata. W tym samym budynku, z nim, mieszkał również jego polski kierowca Jan Wojnar z rodziną. Jan Wojnar nie tylko wiedział o niebezpiecznej działalności Helmricha, ale aktywnie się w nią angażował. Ryzykując własnym życiem przewoził Zydów do granicy, by mogli uciec.Te podróże odbywał w towarzystwie Helmricha, ale również sam.

Niedawno znaleźliśmy w archiwum Schlezwiku Holsztyna sprawozdanie sporządzone przed 70 laty przez samego Eberharda Helmricha. Wspomina w nim bezinteresowną, niebezpieczną dla życia pomoc Jana Wojnara, który zresztą z tego powodu został póżniej aresztowany. W tym dokumencie znajdował się również adres, pod którym Jan Wojnar mieszkał po wojnie, a to oznacza, że przeżył.

Wspominamy więc z tej szczególnej okazji wspaniałego Polaka, który uratował wielu Zydow

Report Helmrich from 1949: Signatur LASH Abt 352.4 Nr. 1749